وضعیت جهان وایران دراواخرقرن نوزدهم وبررسی علل عقب ماندگی ایران:
علاوه برروشنفکران غرب گرادرشکل گیری این الگوعوامل خارجی ودولتهای استعماری نیزتاثیر فروان داشتند.این دولتهاتلاش می نمودند تابرای ایجاد تحولاتی درساختار اجتماعی،اقتصادی وفرهنگی ایران،الگویی راارائه دهند که متناسب بامنافع آنان،درساختاراجتماعی ایران تغییراتی ایجادکنند. این الگو وتلاش روشنفکران غرب گرا دراواخر دوره قاجاریه زمینه رابرای انحراف جنبش مشروطیت ازراه اصیل خودورفتن به سوی غرب گرایی فراهم نمود.دردوره پهلوی نیزنوسازی درعصرپهلوی اول وتوسعه گرایی درعصرپهلوی دوم ادامه دهنده الگوی ترقی بودکه درپوشش باستان گرایی ظاهرشد.دراین راستا تلاش های فراوانی برای هویت سازی متناسب باتوسعه ونوسازی صورت گرفت.اماهویت سازی عصرپهلوی دردرون خودبا پارادوکس هایی مواجه گردید که این امرموجب شدفرایند نوسازی وتوسعه درعصر پهلوی اول به بحران هویت منجرشده وزمینه برای یک انقلاب اجتماعی ونفی ترقی خواهی فراهم آید. ازآن چه گفته شدهمچنین می توان نتیجه گرفت که مفهومی به نام توسعه نیزدرعصرپهلوی دوم درایران اجراشددرراستای الگوی ترقی درایران دارای دومنشا درونی وبیرونی بود .منشادرونی آن خواست روشنفکران غرب گرابود ومنشابیرونی آن به فشارهای غرب وبویژه آمریکاپس ازکودتای 28مرداد ارتباط داشت.این نوع حرکت ازالگوی ترقی خواهی ویژگی هایی همچون الگوهای پیشین رادرعصرمشروطه وعصررضاخان باخودبه همراه داشت که ازجمله آن می توان اتکا به فرهنگ غربی والگوهای بیرونی برای رسیدن به پیشرفت اشاره نمود. حرکت درراستای الگوی ترقی نیازمند لوازمی بود که ازجمله آن می توان به تغییر فرهنگ وارزش های فرهنگی درراستای توسعه گرایی اشاره کرد.این تغییرنیزنیازمندهویت سازی بودبراین اساس دولت پهلوی درراستای ترقی خواهی اقدام به هویت سازی نمود که البته هویت سازی دردرون خودپارادوکس های اساسی رابه همراه داشت.مجموعه این عوامل زمینه ای برای شکل گیری بحران هویت ایجادنمود.بایدتوجه داشت که ازویژگی های الگوی ترقی برای پیشرفت ایران دلبستگی به فرهنگ بیگانه ونفی فرهنگ وهویت خودی است.بنابراین فرایند ترقی خواهی موجدچالش هاوبحران هایی برای هویت شده وهمواره تهدیدی جدی برای حفظ استقلال کشور به شمار می رود وازاین منظرشکل گیری انقلاب اسلامی رامی توان واکنشی به فرایندترقی خواهی درایران معاصرعنوان نمود.